Centralne planowanie

Każdy kraj posiada zupełnie inną gospodarkę. Dlatego też warto przeanalizować ważniejsze modele, które są ważne również dla innych krajów i gospodarki światowej. Jedną z form jest gospodarka centralnie planowana. To szczególny rodzaj gospodarki, coraz rzadziej stosowany. Również w Polsce, za czasów komizmu mieliśmy z tym do czynienia. Zazwyczaj opiera się to na planach wieloletnich, które służą rozwojowi państwa. W czasie wojny była to normalna sytuacja, natomiast w systemach socjalistycznych państwo podporządkowało sobie wszystkie dziedziny życia. Zazwyczaj w takim państwie funkcjonowała jedna partia, która rządziła całym państwem. Przede wszystkim może ona ingerować w każdą dziedzinę życia. Na pewno może działać w przedsiębiorstwo, ustalać ceny produktów, decydować o wielkości produkcji. Jest to trudna sytuacja dla ludzi. Nie ma tutaj wolnego rynku. Dla takiego państwa ważne było sprawiedliwe rozdzielenie dóbr, decydowanie o tym, aby niczego nikomu nie zabrakło. Zapomniano jednak, że rozmiary w państwie są tak duże, że ciężko jest ogarnąć każdą dziedzinę życia. Przedsiębiorcy mieli osiągać duży zysk, a ludziom miało się żyć jak najlepiej. Efektem były min. puste półki w sklepach i brak pracy dla wielu ludzi. Ważne były także przymusowe PGR – y, w których ludzie musieli pracować. Nie da się przewidzieć, jaki będzie akurat w danym roku popyt, dlatego też nie można określić ile produktów w danym czasie wytworzyć. Jest to absurd tej formy organizacyjnej. Dlatego dziś raczej się nie stosuje tej formy, a nawet jeśli, to w bardzo zmodyfikowanej formie. Miał być to system idealny, a stał się uciśnieniem dla Polaków. Choć dziś dla wielu Polaków ma charakter sentymentalny. Dla wielu też miał na pewno wiele zalet, dzięki którym się za nim tęskni i marzy o powrocie niektórych elementów.